Πρόγραμμα σπουδών νηπιαγωγείου

 Το νηπιαγωγείο αποτελεί την πρώτη βαθμίδα εκπαίδευσης των παιδιών ηλικίας 4-6 ετών και βοηθάει σημαντικά στην κοινωνική, συναισθηματική, γνωστική εξέλιξη τους. Η φοίτηση των παιδιών στο νηπιαγωγείο είναι υποχρεωτική και αναγκαία γιατί στην προσχολική ηλικία διαμορφώνεται η προσωπικότητα τους και μπαίνουν οι βάσεις για τη μετέπειτα σχολική ζωή. Το νηπιαγωγείο μέσα από τα προγράμματα σπουδών που εφαρμόζει στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη των νηπίων. Καλλιεργούνται  βασικές έννοιες και δεξιότητες.

Το  αναλυτικό πρόγραμμα του νηπιαγωγείου περιλαμβάνει οκτώ μαθησιακές περιοχές, μέσα από τις οποίες αντλούνται οι επιμέρους στόχοι και δραστηριότητες.

Σας παραθέτω συνοπτικά τις μαθησιακές περιοχές ,οι οποίες είναι:

1)     Προσωπική – κοινωνική ανάπτυξη

Οι στόχοι σ’ αυτόν τον τομέα είναι τα παιδιά να αναπτύξουν την προσωπική τους ταυτότητα, αυτονομία και να αναλάβουν πρωτοβουλίες. Να αναπτύξουν το συναίσθημα του «ανήκειν» (κοινωνική ταυτότητα). Να αποκτήσουν θετική αυτοεκτίμηση. Είναι επίσης σημαντικό να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να οριοθετούν τη συμπεριφορά τους και να αποκτήσουν ηθικές αξίες (π.χ. να αποδεχθούν τη διαφορετικότητα). Μαθαίνουν να ακολουθούν κανόνες, να συμμετέχουν σε ομαδικές δραστηριότητες και να δημιουργούν προσωπικές σχέσεις. Να διαχειρίζονται και να επιλύουν προβλήματα και συγκρούσεις.

2)     Φυσικές Επιστήμες

Στόχοι του τομέα αυτού είναι τα παιδιά να μάθουν να διακρίνουν τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων, ζώων και φυτών και να τα κατηγοριοποιούν. Να αντιληφθούν τη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος και τη σημασία των αισθήσεων. Να κατανοήσουν την εξέλιξη (κύκλο της ζωής) π.χ. σποράκι – μικρό φυτό – δέντρο. Επίσης σημαντικό είναι να αναγνωρίσουν την ανθρώπινη δραστηριότητα  ως παράγοντα που διαταράσσει την ισορροπία της φύσης.

      Επίσης μέσα στην ίδια μαθησιακή περιοχή εντάσσεται η γνωριμία των παιδιών με τη χρήση των αντικειμένων και τις ιδιότητες των υλικών από τα οποία είναι φτιαγμένα. Ποια είναι φυσικά υλικά και ποια κατασκευάζει ο άνθρωπος. Ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις των υλικών (στερεά – υγρά – αέρια). Επίσης τα παιδιά αποκτούν γνώσεις για τα καιρικά φαινόμενα, τη γη μας, το διάστημα, την εναλλαγή μέρας-νύχτας.

3)     Τεχνολογίες Τ.Π.Ε.

Τα παιδιά μαθαίνουν ότι οι τεχνολογίες (υπολογιστής) έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και καλύπτουν ανάγκες του ανθρώπου. Μαθαίνουν να επιλέγουν και να χρησιμοποιούν τον Η/Υ για να αναζητούν πληροφορίες, να ανακαλύπτουν καινούρια πράγματα και να επικοινωνούν με άλλους ανθρώπους.

4)     Περιβάλλον – Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη.

Βασικός στόχος του τομέα αυτού είναι τα παιδιά να αποκτήσουν περιβαλλοντική εκπαίδευση. Να μάθουν για την προστασία του περιβάλλοντος, τη χρήση των απορριμμάτων (ανακύκλωση). Επίσης ένα άλλο κομμάτι είναι να γνωρίσουν πως προστατευόμαστε από την ηλιακή ακτινοβολία και τις συνέπειες της, την ορθή χρήση του νερού και άλλες πηγές ενέργειας (π.χ. αιολική ενέργεια).

5)     Μαθηματικά  

Τα παιδιά μαθαίνουν τα σχήματα (επίπεδα – στερεά). Να ταξινομούν και να κατηγοριοποιούν αντικείμενα, ανάλογα με τις ιδιότητές τους (π.χ. χρώμα, σχήμα, μέγεθος κ.λ.π). Να διαβάζουν και να γράφουν τους αριθμούς μέχρι το 10 και να αναγνωρίζουν αριθμητικές ποσότητες. Να μπορούν να καταμετρούν αντικείμενα μέχρι το 10 όπως και ποσότητες. Εξοικειώνονται με την έννοια της πρόσθεσης και της αφαίρεσης. Μαθαίνουν να διαβάζουν χάρτες και να ακολουθούν διαδρομές στο χώρο. Να κατανοούν την έννοια της κανονικότητας (μοτίβα), όπως και της συμμετρίας (π.χ. ανθρώπινου σώματος ή αντικειμένων). Εξοικειώνονται με την επιστήμη της στατιστικής χρησιμοποιώντας διαγράμματα, πίνακες κ.λ.π.

6)     Γλώσσα

Πολύ σημαντικό είναι τα παιδιά να μάθουν να ακούν το συνομιλητή τους και να σέβονται τους κανόνες επικοινωνίας (π.χ. δε διακόπτουμε τον άλλο αν δεν τελειώσει). Να μάθουν να περιγράφουν αντικείμενα και να αφηγούνται γεγονότα και καταστάσεις. Να εκφράζουν ελεύθερα απόψεις και σκέψεις. Να κατανοούν τη διάκριση γραπτού-προφορικού λόγου, χρησιμοποιώντας πολλές διαφορετικές μορφές κειμένων (γλωσσοδέτες, παροιμίες, ποιήματα, κ.λ.π.).

Να συνειδητοποιήσουν τη δομή των λέξεων (γράμματα – συλλαβές – λέξη). Να κατανοήσουν ότι η αλλαγή ενός ήχου αλλάζει και τη σημασία της (π.χ. τόνος – πόνος), όπως και τη σημασία του μεταφορικού λόγου (π.χ. βρέχει καρεκλοπόδαρα).

7)     Φυσική Αγωγή

Κύριος στόχος αυτού του τομέα είναι τα νήπια να αναπτύξουν βασικές κινητικές δεξιότητες μέσα από δραστηριότητες αυτοεξυπηρέτησης (π.χ. να δένουν τα κορδόνια). Να μάθουν τη διάκριση δεξί-αριστερό και να αναπτύξουν το συντονισμό ματιού-χεριού ή ποδιού. Μέσα από ποικίλες δραστηριότητες (τρέξιμο – άλματα – σκαρφάλωμα – κύλισμα κ.λ.π.) να γνωρίσουν την αξία της άσκησης στη ζωή μας και τη σημασία της υγιεινής διατροφής. Επίσης να γνωρίσουν τις δυνατότητες των μελών του σώματος μας και τη διαφορετική έκφρασή τους. Μέσα από τις ομαδικές δραστηριότητες της φυσικής αγωγής μαθαίνουν να συνεργάζονται, να κατανοούν και να σέβονται τη διαφορετικότητα των ατόμων.

8)     Τέχνες

Σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου κατέχει ο τομέας της τέχνης. Τα νήπια γνωρίζουν τα υλικά και πειραματίζονται με απλές τεχνικές. Μαθαίνουν να γνωρίζουν τα χρώματα και τα σχήματα στο περιβάλλον και στα έργα τέχνης. Γνωρίζουν τα διαφορετικά είδη παραδοσιακής τέχνης όπως και την τέχνη άλλων λαών και πολιτισμών. Με τον τρόπο αυτό εισάγονται στην καλαισθησία. Στον τομέα της τέχνης επίσης εντάσσεται το :

·        Θέατρο (π.χ. αγωγή λόγου-παραγωγή ήχου με το σώμα τους. Μαθαίνουν να ελέγχουν το σώμα τους στο χώρο. Παιχνίδια ρόλων.)

·        Κουκλοθέατρο - θέατρο σκιών.

·        Μουσική. Να αναγνωρίζουν ήχους του περιβάλλοντος. Γνωριμία με τα μουσικά όργανα, έννοια του ρυθμού – τραγούδι.

·        Οπτικοακουστική έκφραση (φωτογραφία )

·        Χορός - κίνηση

 Από   το σχολ. έτος 2021-22 στο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου προστέθηκε το μάθημα των αγγλικών (2 διδακτικές ώρες την εβδομάδα) ,καθώς και τα εργαστήρια δεξιοτήτων.

Τα εργαστήρια δεξιοτήτων εντάσσονται στο  εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα σε 3 διδακτικές ώρες κατανεμημένες σε 2-3 φορές την εβδομάδα. Τα θέματα αντλούνται μέσα από τέσσερεις θεματικούς κύκλους, οι οποίοι είναι οι παρακάτω:

1.Ζω καλύτερα- ευ ζην

Περιλαμβάνονται προγράμματα στους παρακάτω τομείς:

1. ΥΓΕΙΑ: Διατροφή- Αυτομέριμνα, Οδική Ασφάλεια
2. Ψυχική και Συναισθηματική Υγεία - Πρόληψη
3. Γνωρίζω το σώμα μου - Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση

2.Φροντίζω το περιβάλλον

Περιλαμβάνονται προγράμματα στους παρακάτω τομείς:

1. Οικολογία - Παγκόσμια και τοπική Φυσική κληρονομιά
2. Κλιματική αλλαγή - Φυσικές Καταστροφές, Πολιτική προστασία
3. Παγκόσμια και τοπική Πολιτιστική κληρονομιά

3.Ενδιαφέρομαι και ενεργώ

Περιλαμβάνονται προγράμματα στους παρακάτω τομείς:

1. Ανθρώπινα δικαιώματα
2. Εθελοντισμός διαμεσολάβηση
3. Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, διαφορετικότητα

4.Δημιουργώ -καινοτομώ

Περιλαμβάνονται προγράμματα στους παρακάτω τομείς:

1. STEM/ Εκπαιδευτική Ρομποτική
2. Επιχειρηματικότητα- Αγωγή Σταδιοδρομίας- Γνωριμία με επαγγέλματα

 

Η στοχοθεσία των προγραμμάτων έχει προσδιοριστεί βάσει των λεγόμενων δεξιοτήτων του 21ου αιώνα: δεξιότητες της ζωής (life skills), ήπιες δεξιότητες (soft skills) και δεξιότητες τεχνολογίας και επιστήμης. Ενδεικτικά, οι σύγχρονες δεξιότητες περιλαμβάνουν την κριτική σκέψη, τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία, την επικοινωνία, την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα, την πρωτοβουλία, την οργανωτική ικανότητα, την ενσυναίσθηση και τις κοινωνικές δεξιότητες, την επίλυση προβλημάτων, τον ψηφιακό και τεχνολογικό γραμματισμό.

 Ανάλογα με τη βαθμίδα εκπαίδευσης( νηπιαγωγείο,δημοτικό,γυμνάσιο)  τα θέματα των εργαστηρίων δεξιοτήτων προσαρμόζονται στην ηλικιακή ικανότητα των παιδιών. Όσον αφορά το νηπιαγωγείο η θεματολογία και οι δεξιότητες που καλλιεργούνται είναι πράγματα τα οποία τα περισσότερα γίνονταν και πριν. Η διαφορά είναι ότι εντάσσονται  πιο επίσημα και  πιο οργανωμένα στο αναλυτικό μας πρόγραμμα.